ขนมไทย ขนมมงคล งานแต่งงาน

ขนมไทย  เป็นของหวานที่ทำและรับประทานกันในอาณาจักรไทย      มีเอกลักษณ์ด้านวัฒนธรรมประจำชาติไทยคือ มีความละเอียดอ่อนประณีตในการเลือกสรรวัตถุดิบ วิธีการทำ ที่พิถีพิถัน      รสชาติอร่อยหอมหวาน สีสันสวยงาม รูปลักษณ์ชวนรับประทาน      ตลอดจนกรรมวิธีการรับประทานที่ปราณีตบรรจงของขนมแต่ละชนิด ซึ่งยังแตกต่างกันไปตามลักษณะของขนมชนิดนั้นๆ

          ขนมไทยที่นิยมทำกันทุกๆ ภาคของประเทศไทย ในพิธีการต่างๆ เนื่องในการทำบุญเลี้ยงพระ ก็คือขนมจากไข่ และมักถือเคล็ดจากชื่อและลักษณะของขนมนั้นๆ งานศิริมงคลต่างๆ เช่น งานมงคลสมรส ทำบุญวันเกิด      หรือทำบุญขึ้นบ้านใหม่ ส่วนใหญ่ก็จะมีการเลี้ยงพระกับแขกที่มาในงาน เพื่อเป็นศิริมงคลของงานขนมก็จะมีฝอยทอง      เพื่อหวังให้อยู่ด้วยกันยืดยาว มีอายุยืน ขนมชั้นก็ให้ได้เลื่อนขั้นเงินเดือน ขนมถ้วยฟูก็ขอให้เฟื่องฟู     ขนมทองเอกก็ขอให้ได้เป็นเอก เป็นต้น

          ของหวานไทยหรือขนมไทย กล่าวได้ว่ามีอยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน เพราะเป็นวัฒนธรรมอย่างหนึ่งที่บ่งบอกว่า คนไทยเป็นคนมีลักษณนิสัย อย่างไร เนื่องด้วยขนมไทยแต่ละชนิด ล้วนมีเสน่ห์มี รสชาติ ที่แตกต่างกันออกไป      แต่แฝงไปด้วยความละเมียดละไม ความวิจิตรบรรจง อยู่ในรูปลักษณ์ กลิ่น รสของขนมที่สำคัญ      ขนมไทยแสดงให้เห็นว่าเป็นคนใจเย็น รักสงบ มีฝีมือเชิงศิลปะ ขนมธรรมดาๆ ทำด้วยแป้ง น้ำตาล มะพร้าว      เป็นส่วนประกอบ สำคัญ สามารถดัดแปลงเป็นขนมหลายชนิด หน้าตา แตกต่างกัน

          ในสมัยโบราณคนไทยจะทำขนมเฉพาะวาระสำคัญเท่านั้น เป็นต้นว่างานทำบุญ เทศกาลสำคัญ      หรือต้อนรับแขกสำคัญ      เพราะขนมบางชนิดจำเป็นต้องใช้กำลังคนอาศัยเวลาในการทำพอสมควร ส่วนใหญ่เป็น      ขนมประเพณี เป็นต้นว่า ขนมงาน      เนื่องในงานแต่งงาน ขนมพื้นบ้าน เช่น ขนมครก ขนมถ้วย ฯลฯ พวกนี้มีเห็นทั่วไป      ส่วนขนมในรั้วในวังจะมีหน้าตาจุ๋มจิ๋ม      ประณีตวิจิตรบรรจงในการจัดวางรูปทรงขนมสวยงาม

ขนมไทย    อาจแบ่งได้เป็น 4 หมวดดังนี้

ขนมชาววัง เช่น ขนมเบื้อง วุ้นกระทิ วุ้นสังขยา วุ้นใบเตย ขนมไข่เหี้ย ขนมลูกชุบ ขนมหม้อตาล
ขนมตามฤดูกาล หรือ ขนมชาวบ้าน เช่น ลูกตาลเชื่อม ฟักทองเชื่อม มันเชื่อม มะขามแช่อิ่ม ถั่วเขียวต้มน้ำตาล ข้าวตัง   ขนมลืมกลืน ข้าวเม่าบด ขนมกรวย ขนมขี้หนู ขนมน้ำดอกไม้ เป็นต้น
ขนมในศาสนา และ ประเพณี เช่น ขนมใส่ไส้ ขนมเทียน ขนมสามงาน ขนมโพรงแสม ขนมเสน่ห์จันทร์ ขนมรังนก   ลอดช่อง ข้าวเม่า ขนมถ้วยฟู ขนมปลากริมไข่เต่า ขนมบัวลอย ขนมหูช้าง ขนมคันหลาว นางเล็ด เป็นต้น
ขนมจากต่างประเทศ เช่น ขนมฝรั่ง ทองม้วน ขนมสัมปันนี ขนมทองเอก ขนมทองโปร่ง ทองหยอด ฝอยทอง เม็ดขนุน   ทองหยิบ สังขยาเผือก

          ขนมที่มีชื่อ “ทอง” ประกอบ ทองหยิบ ทองหยอด ทองพลู ทองโปร่ง ทองม้วน ทองเอก เป็นขนมมงคล เชื่อกันว่าจะมีเงินทองใช้อย่างล้นเหลือไม่รู้จักหมดสิ้น และทำให้นึกถึงความร่ำรวย เพราะไม่ว่าจะหยิบจับอะไรก็เป็นเงินเป็นทองไปหมด แถมยังมีเงิน มีทองใช้ไม่รู้จักหมดสิ้น โดยเฉพาะขนมทองเอกจะแสดงถึงความเป็นหนึ่งและเป็นที่สุด

ขนมเม็ดขนุน เม็ดขนุนมีรูปร่างลักษณะคล้ายกับเม็ดขนุน มีสีเหลืองทองมีความเชื่อกันว่าชื่อของขนมเม็ดขนุน
เป็นสิริมงคลช่วยให้มีคนสนับสนุนในการดำเนินชีวิตและหน้าที่การงาน

ข้าวเหนียวแก้ว เป็นขนมที่ทำจากข้าวเหนียว กะทิและน้ำตาลทรายเป็นหลัก มีกลิ่นหอมของใบเตย นิยมทำเพื่อใช้ถวายพระในเทศกาลต่าง ๆ เช่น เทศกาลเข้าพรรษา ออกพรรษา เป็นต้น
โดยในสมัยรัชกาลที่ 1 เมื่อมีงานฉลองวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พ.ศ. 2352  ข้าวเหนียวเป็นของหวาน 1 ใน 10 อย่าง ของขนมหวานในงานฉลองครั้งนั้น

ขนมฝอยทอง ขนมฝอยทอง เป็นขนมตระกูลทองมีลักษณะเป็นเส้น หมายถึงความยืนยาว

ขนมจ่ามงกุฎ "จ่ามงกุฎ" หมายถึงการเป็นหัวหน้าสูงสุดแสดงถึงความมีเกียรติยศสูงสุด นิยมมอบให้เป็นของขวัญในงานเลื่อนยศ เลื่อนตำแหน่งถือเป็นการแสดงความยินดี และอวยพรให้มีความก้าวหน้าในหน้าที่การงานยิ่งๆ ขึ้นไป

ขนมเทียนหรือขนมนมสาว เปรียบเสมือนแสงสว่าง ลักษณะที่สวยถูกต้อง ต้องปลายแหลม และฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส วางได้โดยไม่เสียรูปทรง ทำจากถั่วเขียวเลาะเปลือกนึ่งสุก กวนกับกะทิและน้ำตาลทราย อบด้วยควันเทียน ปั้นเป็นก้อนกลมๆ นำแป้งถั่วเขียว หรือแป้งซ่าหริ่ม กวนกับน้ำตาลทราย และน้ำลอยดอกมะลิ   ขนมชนิดนี้จะให้กลิ่นหอมสดชื่นน่ากินของควันเทียน และน้ำลอยดอกมะลิที่อบอวล อยู่ในเนื้อขนม
 

ขนมถ้วยฟู  ขนมถ้วยฟู ความหมายแทนคำอวยพร ให้เจริญรุ่งเรืองเฟื่องฟู

ขนมโพรงแสม ขนมชนิดนี้ใช้ในพิธีแต่งงาน โดยแทนเสาบ้านเสาเรือน เพื่อให้คู่บ่าวสาวอยู่กันยั่งยืนและร่ำรวย ลักษณะคล้ายๆขนมทองม้วน แต่ขนมชนิดนี้จะมีความแตกต่างอยู่ตรงที่มีน้ำตาลเคลื อบพันร้อยอยู่ที่ตัวขนม   เมื่อตัวขนมได้ถูกบดขยี้กับฟันและลิ้นที่สัมผัสรส จะให้ความรู้สึกกรุบกรอบน่ากัดกิน ผสมกับความหวานของน้ำตาลที่เคลือบขนมอย่างลงตัวไม่ที ่ไม่หวานมากนัก ก็ยิ่งทำให้ขนมชนิดนี้เหมาะสำหรับการกินเล่น กับน้ำชาตอนบ่าย

ขนมเสน่ห์  จันทร์"จันทน์" เป็นต้นไม้ชนิดหนึ่งที่มีผลสุกสีเหลืองนวลกลิ่นหอม ทั้งสวยงามและน่าหลงใหล และได้นำ "ผลจันทน์ป่น" ทำให้มีกลิ่นหอมเหมือนผลจันทน์ ให้ชื่อว่า "ขนมเสน่จันทน์" โดยเชื่อว่าคำว่าเสน่ห์จันทน์เป็นคำที่มีสิริมงคล จะทำให้มีเสน่ห์ คนรักคนหลงดังเสน่ห์ของผลจันทน์